Alternatieve financiering omvat alle oplossingen die een bankkrediet aanvullen of vervangen: een lening via een crowdfundingplatform, kapitaal ophalen, leasing, factoring, business angels, publieke leningen en waarborgen, leningen van vrienden en familie met een belastingvoordeel. Meestal komt alternatieve financiering bovenop de bank, niet in de plaats ervan. Welke vorm past, hangt af van uw behoefte, het bedrag, en wat uw onderneming wil afstaan: waarborgen, een deel van het kapitaal of een hogere kostprijs.
“Een bank financiert zelden een volledig project. U moet dus weten welk deel elke financier neemt, met welke waarborgen, en wat dat de onderneming kost.
Wat is alternatieve financiering?
Alternatieve financiering is elke financieringsbron die geen klassiek bankkrediet is. De Belgische banksector erkent dat: in een charter dat in mei 2024 werd voorgesteld, engageerden Febelfin en spelers uit de alternatieve financiering zich om die oplossingen beter bekend te maken. Kan een bank een gezond project niet volledig financieren, dan engageren haar adviseurs zich om de ondernemer door te verwijzen naar de andere mogelijkheden (Febelfin).
Waarom een onderneming ervoor kiest
De bank vraagt meestal eigen vermogen en waarborgen in verhouding tot het krediet. Vaak blijft er een deel over dat de bank noch de onderneming dekt. Alternatieve financiering helpt ook wanneer de behoefte niet past bij een klassiek investeringskrediet: een kaspositie die krap is, een snelle groei, een project dat snel moet gaan.
Vormen van alternatieve financiering in België
| Vorm | Voor welke behoefte | Wat de onderneming afstaat | Kostprijs | Looptijd |
|---|---|---|---|---|
| Lening via een crowdfundingplatform (crowdlending) | Vastgoed- of energieproject, groei, aanvulling op het bankkrediet | Geen deel van het kapitaal. Afhankelijk van de structuur een zekerheid in tweede rang of een achterstelling | Vooraf vastgelegde rente, commissie van het platform | Van 1 tot 12 jaar, afhankelijk van het project |
| Kapitaal ophalen (equity crowdfunding, coöperatie) | Groei, jonge onderneming | Een deel van het kapitaal | Verwatering van de bestaande aandeelhouders, eventuele dividenden | Zonder vervaldag |
| Business angels en investeringsfondsen | Groei, innovatie | Een deel van het kapitaal, vaak een zitje in de raad van bestuur | Verwatering, verwachte meerwaarde | Middellange termijn, tot de exit |
| Leasing | Uitrusting, voertuigen, machines | Het goed blijft eigendom van de leasingmaatschappij | Leasingvergoedingen | Looptijd van het contract |
| Factoring | Kaspositie | De klantenfacturen, overgedragen aan de factor | Commissie en rente | Korte termijn |
| Publieke leningen en waarborgen van de gewesten | Opstart, aanvulling op de bank, groei | Afhankelijk van het instrument | Vaak lager dan de markt, lening vaak achtergesteld | Afhankelijk van het instrument |
| Leningen van vrienden en familie met belastingvoordeel | Financiering van een kmo uit het gewest door particulieren | Geen deel van het kapitaal | Rente met een maximum, belastingvoordeel voor de kredietgever | Vastgelegd door elk gewest |
| Microkrediet | Zelfstandigen, zeer kleine ondernemingen | Afhankelijk van de kredietverstrekker | Rente | Korte tot middellange termijn |
De publieke instrumenten van de drie gewesten
Elk gewest heeft zijn eigen instrumenten. In Vlaanderen bieden PMV en VLAIO onder meer de waarborgregeling, de cofinanciering en de Startlening. In Wallonië is dat Wallonie Entreprendre, in Brussel finance&invest.brussels. De leningen van vrienden en familie met belastingvoordeel volgen dezelfde logica: de Winwinlening in Vlaanderen, de Proxilening in Brussel en de Coup de Pouce-lening in Wallonië. Bedragen, rentes en belastingvoordelen worden door elk gewest vastgelegd en veranderen geregeld. Controleer de voorwaarden altijd op de officiële website van de maatregel. Het Financieringskompas van VLAIO helpt u de mogelijkheden in Vlaanderen te overlopen.
Alternatieve financiering en bankkrediet: hoe ze samengaan
De klassieke structuur van een project telt drie lagen: het eigen vermogen van de onderneming, de bankschuld, die senior is en de eerste waarborgen neemt, en daartussen een achtergestelde schuld, die bij moeilijkheden pas na de bank wordt terugbetaald.
Een lening via een platform komt meestal in die tussenlaag, via een contractuele achterstelling of een hypotheek in tweede rang. Juridisch is het een schuld, geen eigen vermogen. Voor de bank versterkt ze de structuur van het project. Voor de onderneming kan ze de ruimte vrijhouden om andere projecten uit te voeren, als het project die kostprijs kan dragen.
Onze pagina over projectfinanciering beschrijft die structuur, de kosten en de criteria per sector.
Fondsen ophalen via Ecco Nova
Ecco Nova is een Belgisch platform, vergund door de FSMA als crowdfundingdienstverlener (Europese ECSP-verordening 2020/1503). Sinds 2016 financiert Ecco Nova projecten in hernieuwbare energie, vastgoed en kmo's, met het geld van particuliere investeerders die zelf kiezen in welke projecten ze investeren.
- Financieringsvormen: achtergestelde lening, hypothecaire lening, coöperatieve aandelen voor energie, Co-Invest in kapitaal voor vastgoedontwikkeling, gewestelijke leningen voor kmo's.
- Bedragen: van 150.000 euro tot 5 miljoen euro per campagne. De Europese verordening beperkt het bedrag dat eenzelfde projecteigenaar ophaalt tot 5 miljoen euro over twaalf maanden.
- Selectie: elk dossier wordt geanalyseerd en voorgelegd aan een kredietcomité, dat een risicoscore van 1 tot 5 toekent. De rente voor de investeerders hangt af van die score.
- Termijn: ongeveer een maand tussen het eerste contact en de terbeschikkingstelling van de middelen, als het dossier volledig is.
- Verplichtingen: de investeerders informeren tijdens de volledige looptijd van de financiering en terugbetalen volgens het afgesproken aflossingsschema.
De kosten en de criteria per sector vindt u in ons aanbod voor ondernemingen en in de toelatingscriteria.
Veelgestelde vragen over alternatieve financiering
Ecco Nova is gespecialiseerd in het financieren van ondernemingen die de energietransitie en duurzame ontwikkeling versnellen.
Concreet richt Ecco Nova zich tot bedrijven/projectontwikkelaars die behoren tot de volgende 3 categorieën:
1. Hernieuwbare energieproductie:
Ontwikkelaars en exploitanten van windparken, derde partij investeerders in zonne-energie, warmtekrachtkoppeling, biomassa, biomethanisering, enz.
2. Vastgoedontwikkeling:
Ecco Nova financiert vastgoedontwikkelaars voor bouw-, renovatie-, uitbreidingsprojecten, enz. Bijzondere aandacht zal worden besteed aan de kwalitatieve criteria en in het bijzonder de energieprestatie die het project nastreeft.
3. Duurzame KMO's (Kleine en Middelgrote Ondernemingen)
Ecco Nova financiert de groei van kmo's die voldoen aan de wereldwijde doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, de 'SDG's'. De 17 doelstellingen kunnen worden geraadpleegd op https://sdgs-entreprise.be/
Via Ecco Nova kan minimaal € 150.000 opgehaald worden. Het wettelijk plafond is vastgesteld op € 5.000.000 per jaar en per onderneming.
Ongeacht de rendabele rentevoet voor investeerders (leden van de Ecco Nova-community), zal het lenende bedrijf de volgende kosten betalen:
1. Succes Fee:
De succes fee is de vergoeding die gekoppeld is aan het daadwerkelijk opgehaalde bedrag. Het varieert tussen 4% en 6%, afhankelijk van het opgehaalde bedrag.
2. Running Fee:
Tijdens de looptijd van de lening is een administratieve vergoeding (gelijk aan 0,10% of 0,15% van het opgehaalde bedrag afhankelijk van de looptijd van de lening) verschuldigd voor administratief beheer met betrekking tot rentebetalingen en/of kapitaalaflossingen op de rekeningen van de investeerders.
3. Administration Fee:
Indien een regionale lening wordt aangevraagd, wordt aan het einde van de campagne een administratief forfait van 3.000 euro gefactureerd. Dit forfait dekt de administratieve lasten verbonden aan de registratie van alle leningscontracten bij de bevoegde regionale instellingen (SOWALFIN, PMVz, Finance&Invest.Brussel)
Andere maatwerk en bijkomende diensten zijn beschikbaar, zoals het opnemen van een videopresentatie van het project en de projectontwikkelaar, het versturen van mailings naar bepaalde community's van burgers, het organiseren van virtuele of presentiële informatiebijeenkomsten, etc
1. Verificatie van de geschiktheid van het project en de projectontwikkelaar
2. Financiële analyse van het project volgens verschillende indicatoren (financieel en kwalitatief)
3. Opstellen van een financieringsofferte aan de projectontwikkelaar (Bedrag, looptijd, tarief, zekerheden, etc.)
4. Afronding van de analyse van het dossier (due diligence), verzameling van bewijsstukken en voorbereiding van de verschillende contracten (raamcontract, leningscontract, enz.)
5. Voorbereiding door Ecco Nova van de campagne-webpagina en opstellen van de informatienota op basis van de informatie van de projectontwikkelaar
6. Kennisgeving aan de FSMA en teasers versturen van de Ecco Nova-community
7. Opening van de campagne volgens het aangekondigde schema
Er worden verschillende opties overwogen wanneer het beoogde bedrag niet wordt bereikt:
• Optie 1: Volledige terugbetaling. Het geld wordt volledig teruggegeven aan de investeerders. Er zijn geen kosten verschuldigd aan de projectontwikkelaar (“No cure, no pay”).
• Optie 2: Verlenging van de campagne. Als het totaal opgehaalde bedrag groter is dan een bepaald minimum, kan de campagne worden verlengd voor een vooraf bepaalde periode. Wanneer aan het einde van deze verlenging het bedrag nog steeds niet is bereikt, wordt het geld volledig teruggestort aan de investeerders.
• Optie 3: Validatie van het bereikte bedrag en verlenging van de campagne: Als een vooraf bepaald minimumbedrag wordt bereikt, wordt dit bedrag ter beschikking gesteld aan de projectontwikkelaar en kan de campagne worden verlengd om te proberen het initiële doel te bereiken.
• Optie 4: Validatie van het bereikte bedrag. Hoewel de doelstelling niet is behaald, worden de verkregen gelden ter beschikking gesteld aan de projectontwikkelaar. Voor elk project wordt de optie einde campagne gecommuniceerd in de beschrijving.
Waarschuwing over de risico's
De investeringen die via Ecco Nova worden aangeboden, zijn geen spaarproducten en houden een risico op geheel of gedeeltelijk verlies van het geïnvesteerde kapitaal in. Ze vallen niet onder het depositogarantiestelsel of het beleggerscompensatiestelsel. Het ontvangen rendement is onderworpen aan de bevrijdende roerende voorheffing van 30 % voor natuurlijke personen die fiscaal inwoner zijn van België.
We raden u aan om voor elk project het blad met essentiële beleggingsinformatie (EBI) te raadplegen, dat de risico's en de kenmerken van de investering beschrijft. Ga na of dit type investering past bij uw profiel en uw persoonlijke situatie.